Hoe een ecowijk in Houten samen bouwt aan de energiewijk van de toekomst
In Ecowijk Mandora in Houten draait sinds april 2025 een bijzonder project: bewoners delen hun lokaal opgewekte zonne-energie met elkaar. Niet als proefopstelling in een lab, maar in een echte wijk, met echte bewoners en echte impact.
Samen met de bewoners, Greenchoice en Alliander ontwikkelt WePositive Energy hier één van de eerste slimme energiewijken van Nederland. Het doel: meer eigen zonne-energie benutten, piekbelasting verminderen en energie eerlijk delen binnen de buurt.
Waarom Mandora
Mandora is een duurzame wijk met veel zonnepanelen, warmtepompen en een aantal elektrische auto’s. De bewoners zijn sterk betrokken bij het onderwerp duurzaamheid en de energietransitie. De wijk genereert meer energie dan gebruikt wordt, maar toch loopt de wijk tegen een aantal problemen aan:
- De zonne-energie wordt opgewekt overdag en vooral in de zomer. In de avond en in de winter is er een tekort
- Hoge terug-leveringskosten voor overtollige zonne-energie.
- Met de aanstaande afschaffing van het salderen (2027) zal de rekening aanzienlijk verder stijgen.
- Netcongestie wordt een steeds nijpender probleem, vooral in de provincie Utrecht.
Het was tijd om hun energie slimmer als gemeenschap te organiseren.
Hoe werkt de slimme energiewijk in deze pilot
1. Inzicht in energie van de wijk. 26 huishoudens delen hun P1-data via een Dongle. Zo ontstaat elk kwartier inzicht in eigen opwek, gebruik en energiestromen. De bewoner kan deze inzichten live inzien via een mobiele app. Op maandelijkse basis wordt een rapport gedeeld waarin ook de energiestromen in de wijk transparant worden gemaakt.
2. Energie delen wordt beloond. Hoewel bewoners nog steeds gebruik maken van het salderen, wordt het onderling delen van energie nu al beloond. De overtollige zonne-energie wordt automatisch toegewezen aan buren die op dat moment verbruiken. Zowel deler als afnemers ontvangen hiervoor een vaste vergoeding per gedeelde kWh. Dit zorgt ervoor dat zowel een handmatige als automatische verschuiving van energiegebruik interessant wordt.
3. Slimme apparaten koppelen. Stapsgewijs koppelen we alle elektrische auto’s, thuisbatterijen, laadpalen en warmtepompen aan het WePositive platform. Hierdoor kunnen we deze apparaten slim aansturen op basis van de beschikbare wijkenergie en netcapaciteit. Slime energiedelen wordt zo volledig geautomatiseerd.
4. Samen leren en uitbreiden. Elke twee weken komt de stuurgroep samen waarin voortgang en acties worden afgestemd. De bewoners delen hun behoeften en wensen, en samen breiden we de pilot steeds verder uit. Zo zijn er plannen voor het toevoegen van een wijkbatterij en zelfs een deelauto met Vehichle to Grid technologie.
Wat we leren
Sinds de start van de pilot zijn er 26 huishoudens die deelnemen aan de pilot, een aantal dat inmiddels wordt uitgebreid. De bewoners voelen zich steeds meer onderdeel van een echte energiegemeenschap, worden zich bewust van de energiestromen en zien dat ze zelf echt impact kunnen hebben op de energietransitie. Naarmate we meer slimme energie-apparaten koppelen kan het energiedelen geautomatiseerd worden, en wordt de gelijktijdigheid van opwek en verbruik vergroot.
Het toevoegen van “buffercapaciteit”, in de vorm van batterijen of zelfs “vehicle to grid” auto’s zal de impact van het slimme energie delen verder vergroten. Dan kunnen we echt toegroeien naar de zelfvoorzienende slimme energiewijk: lagere energiekosten voor de bewoners, maximaal gebruik van duurzame energie, zonder netcongestie.
Deze wijk bewijst dat slim energiedelen nu al werkt. Zo kunnen we zorgen voor minder druk op het elektriciteitsnet en creëeren we meer waarde uit lokale zonne-energie. De bewoners zijn gemotiveerd en betrokken, en het concept is schaalbaar naar nieuwbouw, renovatie en ander energie gemeenschappen.
Meer weten?
Wil je als gemeente, ontwikkelaar, netbeheerder of coöperatie meer weten over dit project? Of samen slim energiedelen verkennen? Laat het ons direct weten.